Lỗi chạm bóng hai lần trong bóng chuyền là gì? Những trường hợp nào không bị tính là lỗi hai chạm?

Lỗi chạm bóng hai lần (double contact) xảy ra khi một cầu thủ chạm bóng 2 lần liên tiếp trong trường hợp luật không cho phép. Nhưng bóng chạm 2 tay hoặc chạm nhiều bộ phận trên cơ thể chưa chắc đã là lỗi.

Theo luật bóng chuyền trong nhà FIVB 2025–2028:

·        Mỗi đội được chạm bóng tối đa 3 lần trước khi đưa bóng sang sân đối phương. Pha chắn bóng không tính vào 3 lần này.

·        Một cầu thủ thường không được tự chạm bóng 2 lần liên tiếp.

·        Ở lần chạm đầu tiên của đội, bóng có thể chạm nhiều bộ phận cơ thể trong cùng một động tác mà vẫn hợp lệ.

·        Người vừa chắn bóng có thể chạm bóng tiếp ngay sau đó.

·        Chuyền bằng 2 tay hoặc bóng xoáy không có nghĩa là chắc chắn bị lỗi hai chạm.

Nội dung trong bài áp dụng cho bóng chuyền trong nhà theo luật FIVB. Một số giải phong trào, trường học hoặc giải địa phương có thể dùng quy định riêng.

Khi nào bị tính là lỗi hai chạm?

Theo Luật 9.3.4, một cầu thủ không được đánh bóng 2 lần liên tiếp, trừ một số trường hợp đặc biệt mà luật cho phép.

Chạm nhiều bộ phận cơ thể có bị lỗi không?

Không phải lúc nào cũng bị lỗi. Có 3 trường hợp thường gặp.

1. Bóng chạm nhiều bộ phận cùng lúc

Luật 9.2.3 cho phép bóng chạm nhiều bộ phận cơ thể nếu các tiếp xúc xảy ra cùng lúc.

Ví dụ, khi đỡ bước một, bóng chạm cùng lúc vào 2 cẳng tay vẫn chỉ được tính là một lần chạm. Chuyền bóng bằng 2 tay cũng vậy, không thể chỉ nhìn thấy 2 tay chạm bóng rồi kết luận là double contact.

2. Bóng chạm nhiều lần ở lần chạm đầu tiên của đội

Theo Luật 9.2.3.2, ở lần chạm đầu tiên của đội, bóng có thể chạm liên tiếp nhiều bộ phận trên cơ thể nếu tất cả vẫn nằm trong cùng một động tác.

Ví dụ:

bóng chạm cẳng tay → bật vào ngực → bay lên.

Nếu đây vẫn chỉ là một động tác đỡ bóng, pha bóng có thể tiếp tục.

Trường hợp này có thể xảy ra khi đỡ phát, đỡ cú đập, cứu bóng bỏ nhỏ hoặc xử lý bóng từ phía đối phương.

Nhưng nếu diễn ra như sau:

A đỡ bóng → bóng bay cao → A chạy tới → A đánh bóng thêm một lần nữa.

Lúc này đã có 2 động tác riêng, nên thường sẽ bị tính là lỗi hai chạm.

3. Tiếp xúc xảy ra khi chắn bóng

Pha chắn được tính khác với những lần chạm bóng thông thường. Tiếp xúc khi chắn không tính vào giới hạn 3 lần chạm của đội.

Chắn bóng rồi tự chạm bóng tiếp có được không?

Có. Cầu thủ vừa chắn bóng được quyền chạm bóng tiếp.

Trong cùng một động tác chắn, bóng cũng có thể chạm vào người chắn nhiều lần nếu các tiếp xúc xảy ra liên tục. Pha chắn đó vẫn không tính vào 3 lần chạm của đội.

Ví dụ:

A chắn → bóng bật xuống → A đỡ → B chuyền → C đập.

Pha này hợp lệ. Sau khi A chắn, đội vẫn còn đủ 3 lần chạm:

·        A đỡ: lần 1;

·        B chuyền: lần 2;

·        C đập: lần 3.

Tuy nhiên, không phải cứ chạm bóng gần lưới là được tính là chắn. Theo FIVB, chắn là hành động của cầu thủ ở gần lưới nhằm ngăn bóng từ phía đối phương, trong đó một phần cơ thể vươn cao hơn mép trên của lưới. Chỉ cầu thủ hàng trước mới được hoàn thành một pha chắn hợp lệ.

Chuyền bằng 2 tay hoặc bóng xoáy có phải lỗi không?

Không thể chỉ nhìn vào 2 dấu hiệu này để bắt lỗi.

Luật FIVB xét double contact dựa vào cách cầu thủ thực sự chạm bóng, chứ không dựa vào việc bóng xoáy nhiều hay ít.

Bóng có thể xoáy do lực của 2 tay không đều, điểm chạm lệch hoặc bản thân bóng đã có độ xoáy từ trước.

Hai đồng đội cùng chạm bóng thì tính mấy lần?

Ví dụ, A và B cùng lao vào đỡ bóng và cả hai đều chạm bóng. Khi đó đội đã dùng 2 trong số 3 lần chạm. Người tiếp theo chỉ còn một lần chạm để đưa bóng sang sân đối phương.

Hai đối thủ cùng chạm bóng trên lưới thì sao?

Nếu cầu thủ của 2 đội cùng chạm bóng trên lưới và bóng vẫn còn trong cuộc, đội nhận bóng sau đó vẫn được dùng tối đa 3 lần chạm.

Có thể phân biệt như sau:

·        2 đồng đội cùng chạm bóng: thường tính là 2 lần chạm của đội.

·        2 đối thủ cùng chạm bóng trên lưới: đội nhận bóng tiếp theo vẫn có tối đa 3 lần chạm.

Bóng chạm lưới rồi cùng cầu thủ chạm tiếp có lỗi không?

Có thể có. Bóng chạm lưới không có nghĩa là đã có người khác chạm bóng.

Ví dụ:

A đánh bóng → bóng chạm lưới → bật lại → A đánh tiếp.

Nếu lần đánh tiếp theo của A là một động tác mới và không thuộc trường hợp ngoại lệ, A có thể bị bắt lỗi hai chạm.

Nhưng nếu là:

A tấn công → đối phương chắn chạm bóng → bóng quay lại → A chạm tiếp.

Thì đây không còn là 2 lần chạm liên tiếp của A nữa, vì ở giữa đã có cầu thủ đối phương chạm bóng.

Chạm bóng bằng chân có hợp lệ không?

Có. Luật 9.2.1 cho phép bóng chạm bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể.

Người chơi có thể dùng bàn chân, đầu gối, đùi, ngực, vai, đầu, cánh tay hoặc bàn tay để cứu bóng.

Tuy nhiên, dùng chân không có nghĩa là được phép chạm bóng 2 lần liên tiếp. Nếu A đá bóng lên rồi lại thực hiện thêm một cú đá khác trước khi có người khác chạm bóng, lần chạm thứ hai vẫn có thể bị bắt lỗi.

Libero có luật hai chạm riêng không?

Không. Libero vẫn áp dụng quy định về double contact giống các cầu thủ khác.

Một tình huống dễ bị nhầm là khi Libero chuyền cao tay bằng ngón tay trong khu trước. Bản thân cú chuyền đó không tự động là lỗi.

Nếu sau đó đồng đội tấn công khi bóng hoàn toàn cao hơn mép trên của lưới từ đường chuyền cao tay bằng ngón tay của Libero trong khu trước, đây là lỗi tấn công liên quan đến Libero, không phải lỗi double contact.

Double contact, catch và four hits khác nhau thế nào?

Luật 9.2.2 quy định bóng không được bị bắt hoặc ném. Luật 9.3.3 gọi trường hợp này là lỗi catch.

Với lỗi four hits, đội sẽ phạm lỗi khi có lần chạm thứ 4, trừ trường hợp trước đó có pha chắn không được tính vào số lần chạm của đội.

Luật thử nghiệm FIVB 2026 cho phép double contact nào?

Trong bộ Official Volleyball Rules 2025–2028, Điều 9.3.4 về double contact vẫn còn. FIVB chưa bỏ lỗi hai chạm khỏi luật chính thức.

Tuy nhiên, FIVB đang thử nghiệm cách xử lý nhẹ hơn với double contact xảy ra trong một setting action.

Trường hợp này có thể được cho tiếp tục nếu:

·        đó là lần chạm thứ hai của đội;

·        cầu thủ đang thực hiện một setting action;

·        bóng sau cú chuyền vẫn ở cùng phía sân của đội đó.

Ví dụ:

A đỡ bước một → B chuyền ở lần chạm thứ hai và có double contact → bóng vẫn đến C ở cùng sân → C đập.

Ở giải đang áp dụng thử nghiệm, cú chuyền của B có thể không bị thổi lỗi chỉ vì xảy ra double contact.

Nếu bóng từ cú chuyền đi thẳng sang sân đối phương, hoặc cầu thủ bắt, giữ hay nâng bóng, cách bắt lỗi thông thường vẫn được áp dụng.

Ngày 27/2/2026, FIVB xác nhận sẽ tiếp tục thử nghiệm cách xử lý này. FIVB cũng ghi rõ: “No rule change is required”. Điều đó có nghĩa là Điều 9.3.4 vẫn còn trong luật chính thức, chứ không phải lỗi double contact đã bị bỏ.

Trong năm 2026, thử nghiệm này được FIVB công bố cho các nhóm giải sau:

·        Volleyball Nations League 2026;

·        FIVB Volleyball U17 World Championships;

·        các giải vô địch châu lục năm 2026.

Vì vậy, khi xem một trận cụ thể, nên kiểm tra giải đó có áp dụng thử nghiệm hay không. Nếu trận đấu có trong danh sách trận đấu trên KLIVE, bạn có thể xem tên giải tại đó rồi đối chiếu với thông báo của FIVB hoặc điều lệ giải.

Bảng các tình huống dễ nhầm

Nhìn một pha bóng thế nào để biết có phải double contact?

1.     Có phải cùng một cầu thủ chạm bóng 2 lần liên tiếp không? Nếu ở giữa đã có đồng đội hoặc đối phương chạm bóng thì không phải double contact của cầu thủ đó.

2.     Có thật sự là 2 lần chạm riêng không? Nếu 2 tay cùng chạm bóng trong một động tác thì chưa thể gọi là lỗi.

3.     Đó có phải lần chạm đầu tiên của đội không? Nếu đúng, bóng có thể chạm nhiều bộ phận cơ thể trong cùng một động tác.

4.     Lần chạm trước có phải là pha chắn không? Nếu đúng, người chắn vẫn có thể chạm bóng tiếp.

5.     Giải có áp dụng thử nghiệm FIVB cho setting action không? Nếu có, double contact ở lần chạm thứ hai có thể được cho tiếp tục khi bóng vẫn ở cùng sân.

Không nên chỉ nhìn bóng xoáy hoặc thấy một cú chuyền không đẹp rồi cho rằng đó là lỗi. Trọng tài phải nhìn vào cách cầu thủ thực sự chạm bóng.

Khi bắt lỗi double contact, trọng tài giơ 2 ngón tay tách ra. Với lỗi four hits, trọng tài giơ 4 ngón tay.

Cách hạn chế lỗi hai chạm khi chuyền bóng

·        Di chuyển đến đúng vị trí trước khi chuyền: nếu bóng lệch quá nhiều sang một bên, một tay rất dễ chạm bóng trước tay còn lại.

·        Giữ 2 tay ổn định: tránh để một tay chạm trước rồi tay kia phải sửa hướng bóng.

·        Không cố chạm thêm để sửa bóng: khi bóng đã rời tay, chạm thêm bằng tay còn lại rất dễ thành lần chạm thứ hai.

·        Không giữ bóng: bóng phải bật ra khỏi tay. Nếu giữ rồi đẩy hoặc ném, cầu thủ có thể bị bắt lỗi catch.

Finally

Nếu gặp một pha bóng khó, chỉ cần xem cầu thủ có thực sự chạm bóng 2 lần riêng biệt và liên tiếp hay không. Sau đó xem tình huống đó có rơi vào lần chạm đầu tiên của đội, pha chắn bóng hoặc quy định thử nghiệm của giải hay không.

Bóng chạm 2 tay, chạm nhiều bộ phận cơ thể hoặc xoáy mạnh đều không có nghĩa là chắc chắn bị lỗi. Điều cần nhìn là cầu thủ đã chạm bóng như thế nào và các lần chạm xảy ra trong cùng một động tác hay là 2 động tác riêng.